پزشکان ایرانی گندیشاپور

<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

 

پزشکان ایرانی گندیشاپور

 

در بیمارستان گندیشاپور گروه زیادی از پزشکان ایرانی سرگرم به آموزش و پرورش پزشکان و پژوهش و ترجمه بودند، از نامی ترین آنها خاندان بختیشوع است که در چندین نسل به ریاست پزشکی گندیشاپور سرگرم بودند.

 

-          بختیشوع بزرگ نخستین پزشک این خانواده

-          جورجیس گندیشاپوری

-          بختیشوع دوم فرزند جورجیس

-          جبرییل فرزند بختیشوع دوم از پزشکان بزرگ گندی شاپور در دربار هارون تا آنجایی که میشد به پارسی سخن میگفت.

-          جورجیس دوم فرزند بختیشوع دوم و برادر جبرییل

-          بختیشوع سوم پسر جبرییل

-          عبیدالله اول فرزند جبرییل

-          میکاییل فرزند دیگر جبرییل

-           یحیی یا یوحنا فرزند بختیشوع سوم

-          جبرییل دوم فرزند عبیدالله

-          بختیشوع چهارم فرزند یحیی

-          ابو سعید عبیدالله فرزند جبرییل دوم

-          عیسی بن شهلافا از دانش آموزان جورجیس گندیشاپوری که پزشک منصور شد.

-          شاپور فرزند سهل از پزشکان گندیشاپور که در داروسازی بسیار  کارآزموده بوده است.

-          دهشتک برادر ماسویه پزشک و رییس بیمارستان گندیشاپور.

-          میکاییل برادر دهشتک

-          سرجیس، از شاگردان جورجیس بزرگ که در نبودن استاد راست گندیشاپور را داشت.

-          ماسویه از پزشکان بزرگ گندیشاپور. اروپاییان او را Mesue مینامند.

-          جورجیس فرزند میکاییل فرزند ماسویه.

-          عیسی بن چهاربخت از شاگردان جورجیس.

-          ماسرجیس

-          سلمویه

-          عیسی بن ماسه

-          یعقوب ماهان

 

 

 

نخستین بیمارستانی که در اسلام برای درمان بیماران ساخته شد، بیمارستان بغداد بود که در زمان هارون الرشید و به وسیله جبرییل فرزند بختیشوع از روی بیمارستان گندی شاپور ساخته شد. گفته میشود جبرییل از دهشتک، پزشک زرتشتی که آنزمان سرپرستی بیمارستان گندی شاپور را در دست داشت، خواست تا به بغداد برود و سرپرستی بیمارستان بغداد را به گردن بگیرد، ولی دهشتک نپذیرفت و به جای خود ماسویه  را برای این کار روانه کرد.

 

روش کار در بیمارستان بغداد همانی بود که در بیمارستان گندی شاپور سالها دنبال میشد. آموزشگاه و بیمارستان گندی شاپور که پژوهشگر بلندپایه ای مانند سارتن در کتاب نفیس خود به نام « مقدمه تاریخ علم» آنرا به نام دانشگاه می خواند، هم در دوره ساسانی و هم پس از آن دوران تا قرن سوم و چهارم هجری همچنان مرکز پزشکی و دانشهای وابسته به آن در ایران بود.

 

نخستین نسکهای پزشکی به دست همین گروه از پزشکان که به « گندی شاپوریان» شهرت یافته اند، به زبان تازی برگردانده شد و مهمترین نسکهایی که چه در پزشکی و چه در داروسازی که قرنها پس از آن بن مایه پزشکان مسلمان شد به دست همین پزشکان نوشته شده بود.

 

بنابراین شکی نیست که بررسی درباره نخستین نهادهای پزشکی دوران اسلامی و نخستین نسکهایی که در این رشته به زبان تازی برگردانده و یا نوشته شده و همچنین شرح حال نخستین پزشکانی که در اسلام و دولت خلفا به این کار پرداختند، کمک بسیار گرانبهایی در روشن شدن پیشینه پزشکی دوران ساسانی خواهد نمود.

 

 

 

گویند در زمان ساسانیان بر درگاه دانشگاه گندی شاپور نوشته بود:

 

« دانش و هنر برتر از زو و شمشیر است »

 

 

 

 

 

 

بن مایه ها

 

-          تاریخ طب در ایران -   دکتر محمود نجم آبادی

-          ایران در زمان ساسانیان -  آرتور کریستن سن

-          تاریخ و فرهنگ ایران -  دکتر محمد محمدی ملایری

/ 0 نظر / 16 بازدید