نخستین پزشک

<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

 

 

نخستین پزشک

 

در اوستا آمده است که اولین پزشک تریته ( Thrita) پدر گرشاسب پهلوان بوده، این مرد کسی است که بر باور زرتشتیان بیماری و مرگ و زخم نیزه و تب سوزان را درمان میکرده است.

 

پزشک بزرگ که در پزشکی زرتشت به نام ترتونا ((Threataona است کسی است که به راستی آورنده دانش پزشکی و کشنده روح پلید است که انگره مینو میباشد، فزون بر آن، دهنده هوم و سازنده تریاق نیز می باشد.

 

در وندیداد باب بیستم در بخش اول و دوم آمده است:

 

«  زرتشت از اهورامزدا سوال کرد" کیست در میان دانایان و پرهیزکاران و توانگران و پیشوایان که تندرستی دهنده و باطل کننده جادو و زورآور که بیماری و مرگ و زخم نیزه پران و گرمای تب را از تن مردم قطع کرد؟"

 

اهورامزدا در پاسخ فرمود:

 

" ای سپتیمان زرتشت، تریته در میان مردم و پرهیزگاران و پیشوایان اولین فردی است که تندرستی دهنده و از میان برنده جادو و زورآور بیماری را و مرگ و زخم نیزه پران و گرمای تب را از تن مردمان دور نماید.»

 

در بخش سوم آمده است که :

 

«  تریته پزشک برای درمان جستجو کرد و از فلزات درمان برای مقابله با درد و مرگ بی هنگام و سوختن و تب و سردرد و تب لرزه و مرض آژانه و بیماری اژهوه و بیماری پلید و مارگزیدن و بیماری دورکه و بیماری ساری و نظر بد و گندیدگی و کثافت که اهریمن در تن مردم آورد، بوجود آورد. »

 

همچنین در نسکهای زرتشتیان آمده است:

 

« که اهورامزدا کاردی جواهر نشان به تریته بخشید تا با آن عمل جراحی انجام دهد.»

 

از آن گذشته تریته از ویژگی گیاهان دارویی و شیره و فشرده آنها آگاهی داشته است.

 

به هر روی گفته میشود که اول فردی که بدرمان بیماران پرداخته تریته است که آریاییها و هندیها او را خوب می شناختند و دستورهایش را در کشور آریان پیروی می نمودند.

 

در فروردین یشت بخش 131 آمده است که:

 

« فروهر پاک دین فریدون از خاندان آبتین را میستائیم از برای ایستادگی بر ضد گری و تب سرد....»

 

اما واژه ترتیا که هندیان از آن یاد می نمایند و در اوستا به نام ترتیه آمده، بنگر می رسد همان فریدون است.      

 

ایران باستان هم همانند قومها و کشورها دیگر یک "پدر پزشکی" یا بهتر بگوییم، نماینده درمان بخش و بهبود داشتند و همانطور که اسقلبیوس در یونان و ایمهوتپ در مصر بوده، در ایران فریدون می باشد.

 

غیر از تریته نام دو تن در تاریخ ایران باستان پس از تریته دیده می شود، یکی  یما Yema و دیگری  تراتااونا  Thraetaona.  نخستین توانسته است که بیماران پوستی و استخوانی و دندانی را از افراد سالم سوا کند و دومی چنانکه گفته شده ستاره شناس و سازنده هوم و تریاق نیز میباشد. ( از یادداشتهای مرحوم پورداود و رساله آقای دکتر سهراب خدابخشی )

 

 

فردوسی بزرگ در شاهنامه خود پیدایش دانش و هنر پزشکی را چنان که در اوستا هم آمدهاز کارهای بزرگ جمشید دانسته است:

 

دگـــر بویـــها خـــــــــــوش  آورد بـــاز               کــه دارنـد مـردم ره رویـــتش نـیــاز

 

چو بان و چو کافور و چون مشک ناب               چو عود و چو عنبر چو روشن گلاب

 

پـــزشــــکی و درمــان هــر دردمـنـــــد               ره تـنــــــدرســـــتـی و راه گـــــــزنـد

 

هـمــــان رازهــا کــرد نـیــــز آشــــکـار              جـهــان را نـیـــامـد چـو او خواستـــار

 

 

 

/ 0 نظر / 7 بازدید